• Puryny

    Autor: Marta Mikuła-Meyer | Data: 2013.06.10 | Kategoria: Białka i aminokwasy, Diety w chorobach

    Puryny to związki chemiczne – całkowicie naturalne – wchodzące w skład jądra komórki. Występują więc w sposób całkowicie naturalny w większości artykułów żywnościowych – przy czym zależność jest na ogół taka, że ich duże ilości stwierdzamy w produktach bogatych w białko (zarówno roślinne jak i zwierzęce), a małe w produktach niskobiałkowych.

     

    Co za dużo to nie zdrowo

    Nasz organizm ma całkiem dobrze działający sposób radzenia sobie ze spożywanymi w nadmiarze purynami – w trakcie wielu skomplikowanych przemian wytwarza z nich kwas moczowy – związek bardzo dobrze rozpuszczalny w wodzie, i w całości pozbywa się go z moczem. Niestety, wymyślony przez naturę sposób radzenia sobie z nadmiarem związków purynowych nie przewidział współczesnych zwyczajów dietetycznych — jadłospisów obfitujących w mięso trzy razy dziennie, przez siedem dni w tygodniu. To często zbyt dużo, aby wymyślony przez naturę sposób zadziałał. W efekcie kwas moczowy gromadzi się w organizmie: w nerkach w formie kamieni lub też w stawach (dna moczanowa).

    W chorobie

    W przypadku chorób rozwijających się pod wpływem nadmiernego spożywania produktów bogatopurynowych, tj.:

    • w dnie moczanowej,
    • w kamicy moczanowej.

    głównym sposobem leczenia jest drastyczna zmiana zwyczajów żywieniowych.

    Dokładne opisy zaleceń żywieniowych w tych jednostkach chorobowych zostaną umieszczone w oddzielnych wpisach.

    Tabele

    W diecie niskopurynowej zwykle stosuje się tabelaryczne zestawienia pokazujące ilości zawartych w artykułach spożywczych puryn lub też przeliczenie tych składników na ilości wyprodukowywanego z nich kwasu moczowego i tak np.:

    100 g buraków to 17–19 mg puryn lub 40–45 mg kwasu moczowego (czyli ok. 2,4 razy więcej)

    Przedstawiony poniżej spis artykułów spożywczych oparty jest właśnie o przeliczenie puryn na ilość wytworzonego kwasu moczowego w 100 g produktów jadalnych i zawiera dwa typy danych:

    • pewne – opracowane na podstawie źródeł naukowych (zaznaczone *),
    • niepewne – opracowane na podstawie stron internetowych angielskich i niemieckich, zwykle zawierających znacznie większa ilość produktów — wybrałam te strony, które podawały podobne informacje dotyczące żywności, których zawartość kwasu moczowego była mi znana.

    Mięso i produkty mięsne

    Produktkwas moczowy (mg)
    Boczek96
    Cielęcina, łopatka*150
    Cielęcina, mózg460
    Cielęcina, nerki218
    Cielęcina, nerkówka1260
    Cielęcina, płucka147
    Cielęcina, polędwica140
    Cielęcina, wątróbka*218
    Frankfuterki*89
    Jagnięcina, serca241
    Jagnięcina*140
    Kaszanka „Wątrobianka”*166
    Kiełbasa biała73
    Kiełbasa smażona cielęca91
    Konina200
    Metka*74
    Mielonka50–70
    Mortadela*97
    Parówki*78
    Salami*103
    Szynka gotowana wieprzowa*130
    Wieprzowina, golonka160
    Wieprzowina, karkówka*145
    Wieprzowina, łopatka150
    Wieprzowina, nerki334
    Wieprzowina, ozory136
    Wieprzowina, polędwica150
    Wieprzowina, szynka*160
    Wieprzowina, wątróbka*515
    Wołowina, antrykot120
    Wołowina, karkówka*120
    Wołowina, łopatka110
    Wołowina, mostek*90
    Wołowina, nerki269
    Wołowina, ozory160
    Wołowina, płucka399
    Wołowina, polędwica110
    Wołowina, rostbef*110
    Wołowina, serca256
    Wołowina, wątróbka*554


    Ryby i owoce morza

    Produktkwas moczowy (mg)
    Anchois240
    Dorsz*109
    Dorsz*109
    Halibut178
    Homar118
    Karmazyn240
    Karp*160
    Kawior144
    Kraby148
    Krewetki*147
    Lin*80
    Łosoś*170
    Łupacz139
    Makrela*145
    Okoń160
    Ostrygi90
    Ośmiornica77
    Paluszki rybne, mrożone110
    Pstrąg*297
    Raki60
    Sandacz*110
    Sardynki *345
    Sola*131
    Szczupak*140
    Szprotki wędzone*804
    Śledź*210
    Tuńczyk257
    Węgorz wędzony80


    Nabiał

    Produktkwas moczowy (mg)
    Mleko*<8
    Jogurt (3,5% tłuszczu)8
    Mleko kokosowe2
    Mleko zsiadłe*8
    Ser Brie7
    Ser Feta30
    Ser Gouda16
    Ser Mozzarella10
    Ser Parmezan10
    Ser topiony 60% tłuszczu13
    Serek wiejski, ziarnisty*10
    Sery pleśniowe*7
    Sery żółte*17
    Twaróg10


    Drób i dziczyzna

    Produktkwas moczowy (mg)
    Bażant150
    Gęś*165
    Indyk, ze skórą150
    Kaczka138
    Królik105
    Kurczak, nóżki, ze skórą*110
    Kurczak, piersi ze skórą*175
    Sarnina, udziec138
    Zając*105


    Jaja

    Produktkwas moczowy (mg)
    Jajka5
    Jajka, białko2
    Jajka, żółtko6


    Grzyby

    Produktkwas moczowy (mg)
    Boczniaki*50
    Borowik szlachetny*92
    Grzyby konserwowe29
    Kurki*17
    Pieczarki*58
    Smardze30


    Warzywa

    Produktkwas moczowy (mg)
    Awokado30
    Bakłażan21
    Bób, świeży43
    Brokuły*81
    Brukselka*69
    Burak*40
    Cebula*13
    Chrzan31
    Ciecierzyca110
    Cukinia*24
    Cykoria12
    Dynia*44
    Fasola biała, sucha*128
    Fasolka szparagowa*37
    Groch*95
    Groszek zielony*84
    Jarmuż*48
    Kalafior*51
    Kalarepa30
    Kapary20
    Kapusta biała*22
    Kapusta czerwona*32
    Kapusta kiszona*16
    Kapusta pekińska*22
    Kapusta włoska*37
    Karczochy50
    Kasztany2
    Koncentrat pomidorowy80
    Koperek17
    Kukurydza słodka*52
    Marchew*17
    Natka pietruszki57
    Ogórki korniszony8
    Ogórki*7
    Oliwki zielone marynowane*28
    Papryka czerwona15
    Papryka zielona*55
    Pasternak24
    Pietruszka24
    Pomidory*11
    Por*74
    Portulaka26
    Roszponka38
    Rzepa18
    Rzeżucha20
    Rzodkiewka*15
    Salsefia70
    Sałata*14
    Seler30
    Soczewica*127
    Soja, sucha192
    Szczaw55
    Szczypiorek67
    Szparagi24
    Szpinak*57
    Ziemniaki*16


    Owoce

    Produktkwas moczowy (mg)
    Agrest*16
    Ananas*12
    Arbuz19
    Banan*57
    Brzoskwinia*21
    Cytryna17
    Czarny bez33
    Czereśnie*19
    Daktyl, suszony35
    Figi suszone64
    Grejpfrut15
    Gruszka*12
    Jabłko suszone60
    Jabłko*14
    Jagody20
    Jeżyna15
    Kaki12
    Kiwi*19
    Maliny*18
    Mango12
    Melon*33
    Morele20
    Morele suszone73
    Papaja12
    Pigwa30
    Pomarańcza*19
    Porzeczka czerwona*17
    Rabarbar212
    Rodzynki108
    Śliwki24
    Śliwki mirabelki17
    Śliwki suszone64
    Truskawki*21
    Winogrona27
    Wiśnie*19
    Żurawina13


    Orzechy i nasiona

    Produktkwas moczowy (mg)
    Mak170
    Migdały37
    Orzechy brazylijskie22
    Orzechy laskowe*37
    Orzechy włoskie*27
    Orzeszki ziemne*80
    Sezam, nasiona suszone*63
    Słonecznik, nasiona*143


    Produkty zbożowe

    Produktkwas moczowy (mg)
    Bułka kajzerka*22
    Bułka tarta48
    Chleb biały, pszeniczny*14
    Chleb lniany45
    Chleb pełnoziarnisty50
    Chleb pszenny40
    Chleb razowy50
    Chleb żytni45
    Gryka (ziarno)149
    Jęczmień96
    Kasza jaglana145–150
    Kaszka kukurydziana25
    Makaron pszeniczny*40
    Mąka pszenna typ 170084
    Mąka pszenna typ 40540
    Mąka razowa84
    Mąka ryżowa72
    Owies (nasiona bez łuski)100
    Pieczywo chrupkie*60
    Płatki kukurydziane64
    Proso85
    Sago82
    Suchary60
    Tapioka89
    Żyto (pełne ziarno)51


    Napoje

    Produktkwas moczowy (mg)
    Cola10
    Kakao w proszku71
    Sok grejpfrutowy10
    Sok jabłkowy12
    Sok multiwitamina16
    Sok pomarańczowy12
    Sok pomidorowy5
    Sok z marchwi5


    Alkohole

    Produktkwas moczowy (mg)
    Piwo guinness24
    Piwo jasne*24
    Piwo pszeniczne (crystal)10
    Piwo tradycyjne brytyjskie20–27
    Piwo typu lager13
    Piwo, bezalkoholowe8
    Szampan0
    Wino*0
    Wódka*0


    Inne produkty spożywcze

    Produktkwas moczowy (mg)
    Bazylia50
    Cukier0
    Czekolada gorzka26
    Czekolada mleczna60
    Drożdże do pieczenia680
    Drożdże piwne1810
    Ketchup60
    Kminek240
    Majonez1
    Marcepan50
    Margaryny0
    Masło0
    Miód0
    Musztarda100
    Oleje roślinne0
    Oliwa z oliwek0
    Skórka pomarańczowa26
    Sos sojowy60
    Syrop klonowy5
    Tofu70
    Żelatyna37


    Straszak

    Wiele osób obawia się puryn – nie rozumiejąc, że są one naturalnie występującym składnikiem żywności. Podejście takie jak (zachowałam oryginalną pisownię):
    „Wywaru na kościach nie powinno stosować sie u dzieci, zawierz szkodliwe składniki – puryny”
    – jest zdumiewająco często spotykane. A przecież puryny, spożywane w umiarkowanych ilościach nie są szkodliwe. Człowiek zdrowy nie potrzebuje ograniczenia ich w codziennej diecie.

    Żywność to źródło bardzo wielu składników – witamin, minerałów, ale również puryn, garbników, polifenoli itd. Niektóre spożywane w nadmiarze mogą nam szkodzić, ale ta zasada dotyczy również witamin i składników mineralnych. Jeżeli czujemy się zaniepokojeni obecnością jakiegoś składnika – o którym przeczytaliśmy w prasie, usłyszeliśmy od sąsiadki lub w radiu – zawsze można udać się do dietetyka, który będzie umiał wyjaśnić co to za składnik i czy rzeczywiście należy go unikać.

    Zdjęcie: FreeDigitalPhotos.net