Herbaty, zioła i kawa w kamicy szczawianowo-wapniowej

nerkaW związku z tym, że bardzo wiele osób zadaje mi pytania związane z kamicą szczawianowo-wapniową, postanowiłam jej poświęcić jeszcze jeden wpis – poświęcony tym zagadnieniom których dotychczas nie poruszyłam, a o które często dostaje pytania – czyli kawie, herbacie i naparom ziołowym.

 


Jak mało…

Niektóre osoby zjadają w swoim życiu całkiem sporo szczawianów i nie jest im nic, jednak są i tacy którzy muszą się pilnować. U tych osób, które mają skłonność do powstawania kamieni nerkowych ilość szczawianów w ciągu doby ogranicza się do 40-50 mg. Na więcej można sobie pozwolić o ile dostarczymy sobie odpowiednią ilość wapnia.

Gotowanie

Na szczęście dla wielu chorych, ilość szczawianów przyswajanych z pożywienia można obniżyć odpowiednio przygotowując warzywa – wystarczy je tylko ugotować w wodzie (nie na parze). Takie wydawałoby się zwykłe gotowanie może zmniejszyć ilość szczawianów nawet do 50%, bowiem spora ich część przechodzi do wody.

Czy to w ogóle ważne co piję?

To przechodzenie szczawianów do wody pomaga chorym przy warzywach, niestety przeszkadza przy napojach, bowiem składnik ten w dużej ilości znajduje się w naparach z herbaty, kawy i ziół. W pewnym momencie przeanalizowano sposób żywienia się pacjentów z kamicą szczawianową i stwierdzono, że spożywają oni znacznie więcej kwasu szczawiowego niż tych składników, które kamicy szczawianowej przeciwdziałają (tj. wapnia, witaminy B6 i płynów). A głównym źródłem nieszczęsnych szczawianów były najczęściej kawa i herbata.

Czy wiesz, że…

ilość szczawianów w herbacie i kawie zależy od bardzo wielu czynników:

  • odmiany,
  • warunków w jakich wzrastała,
  • okresu zbioru,
  • techniki przetwarzania,
  • techniki palenia,
  • a także techniki przygotowania napoju.

To właśnie dlatego w tabelach zawartości szczawianów w niektórych pozycjach najniższy zakres zawartości kwasu szczawiowego jest tak różny w stosunku do tego najwyższego.

Herbata

Jak już pisałam różne sposoby parzenia mają wpływ na to ile w naszej szklance znajdzie się szczawianów. Jeżeli zalejemy herbatę wrzątkiem i będziemy ją parzyć nie dłużej niż 5 minut to uzyskamy wyniki jakie podałam w poniższej tabeli (ilość szczawianów przeliczona jest na tę, jaka z znajduje się w przeciętnej szklance przygotowanego napoju tj. w 200 ml):

zawartość szczawianów w mg na szklankę (200ml)
Herbata biała (Bio-active)99-101
Herbata biała (China Pai Mu tan)260-340
Herbata czarna (Madras)168-170
Herbata czarna (Saga)177-184
Herbata czerwona (Vitax pu Erch)83-85
Herbata Earl Grey (Sir Roger)320-404
Herbata granulowana (Indyjska)100-230
Herbata zielona „Gun Powder” (Bastek)144-150
Herbata zielona „Jaśminowa” (Tao Tao)85-88
Herbata zielona „Sir Roger” (Sir Roger)88-96
Herbata zielona „Yunnan Green Tea” (Yunnan Garden Group)154-158
Herbata zielona (Herbapol)113-115
Herbata zielona (Loyd Tea)107-109
Herbata zielona (Vitax)74-78
Herbata zielona z cytryną (Tentor)100-102
Herbata żółta (China Huang Da Cha)140-160

Co zwiększa ilość szczawianów w herbatach:

  • wysoka temperatura parzenia (100°)
  • długość parzenia (im dłużej, tym więcej tego składnika)

Zwykle jest też tak, że herbaty markowe zawierają znacznie więcej szczawianów niż sieciówki

Co zmniejsza ilość przyswajanych szczawianów z herbat:

  • dla herbaty białej, żółtej i zielonej obniżenie temperatury parzenia do 75°C
  • parzenie max. do 3 minut
  • dodatek mleka do napojów (czyli popularna kiedyś bawarka)

Herbatki funkcyjne

Herbatki funkcyjne to takie, które są po prostu mieszanką ziół, owoców, kwiatów które oprócz smaków, mają mieć jakieś działanie poboczne: wyciszać albo pobudzać, regulować pracę jelit, trawienie itp. One również zostały przebadane pod kątem tego ile wnoszą do organizmu szczawianów:

zawartość szczawianów w mg na szklankę (200ml)
Źródło energii, pobudza i poprawia witalność (Vitax, Multeafil)69-90
Dla Mężczyzn: Malwa Tea (Lubiszyn)216-223
Dobry Sen (Jeronimo Martins)155-160
Herbatka Antystresowa (Vitax, Multeafil)166-195
Herbatka Na Dobranoc (Vitax, Multeafil)133-151
Kobieta 40+ Malwa Tea (Lubiszyn)182-265
Nastrój (Herbapol-Lublin)137-146
Pobudzenie (Herbapol – Lublin)137-162
Serce & Układ krążenia (Jeronimo Martins)151-164
Spokój i relaks (US Pharmacia)187-212
Sposób na regularną pracę jelit (US Pharmacia)126-130
Trawienie (Jeronimo Martins)140-142
Wyciszenie (Herbapol-Lublin)124-151
Zioła Mnicha – Na Cholesterol (Bio-Active)74-114
Zioła Mnicha na Uspokojenie (Bio-Active)113-130

Pokrzywa – czy na pewno dobra?

Bardzo często chorzy z kamicą nerkową sięgają po pokrzywę bo jest moczopędna, pomaga pozbyć się złogów kwasu moczowego (a więc wspaniale się sprawdza gdy mamy kamienie zbudowane z tego składnika). Całkiem jednak inaczej wygląda to gdy ktoś cierpi na kamicę szczawianową: 200 ml szklanka naparu może wnieść do organizmu średnio około 120 mg kwasu szczawiowego i to tylko pod warunkiem, że parzymy ją krótko (do 5 minut) – podobnie bowiem jak w przypadku herbaty im dłużej parzymy tym szczawianów jest więcej. Czy to oznacza, że powinniśmy całkowicie zrezygnować z pokrzywy? Ja uważam, że niekoniecznie, bo choć zawiera sporo kwasu szczawiowego to jednak z drugiej strony pomaga oczyszczać organizm. Jednak dopuszczam słaby napar z pokrzywy tylko w ograniczonych ilościach (a już na pewno nie kilka razy dziennie) i tylko pod warunkiem, że w danym dniu spożyjemy w posiłkach więcej wapnia.

A jak z innymi ziołami?

Podobnie jak w przypadku pokrzywy, ma się sprawa z innymi ziołami – większość naparów z nich przyrządzona zawiera całkiem spore ilości kwasu szczawiowego:

zawartość szczawianów w mg na szklankę (200ml)
Herbata miętowa (Herbapol)113-117
Herbata rumiankowa (Posti)113-122
Herbata z dziurawca (Malwa)88-97
Herbata z kopru włoskiego (Kawon-Hurt Gostyń)29-31
Herbata z lipy (Herbapol)58-60
Herbata z liścia pokrzywy (Flos)113-128
Herbata z szałwii (Herbapol)150-164

W ograniczonych ilościach dopuściłabym tutaj, ze względu na inne właściwości:

  • herbatę z kopru włoskiego przy problemach żołądkowych, ale też przy laktacji
  • napar z lipy gdy ktoś walczy z przeziębieniem

Przy czym oczywisty i już kilkukrotnie powtarzany warunek: zaparzamy napar z torebki, którą usuwamy po 3 minutach. A w dniu w którym sięgamy po napary, sięgamy również po trochę więcej nabiału.

Kawa

W odróżnieniu od innych napojów omawianych przeze mnie, w przypadku kawy długość parzenia nie ma zbyt dużego wpływu na to ile szczawianów znajdzie się w naparze. Dużo ważniejszy wpływ ma to jaką kawę wybierzemy:
kawy ciemno palone są dużo bogatsze w szczawiany, niż jasno palone (jasnobrązowe ziarna)
kawy rozpuszczalne zawierają znacznie więcej (prawie 3 razy więcej) szczawianów od kaw naturalnych

W poniższej tabeli przeliczyłam ilość kwasu szczawiowego jaki znajduje się w przeciętnej szklance przygotowanego napoju tj. w 200 ml

zawartość szczawianów w mg na szklankę (200ml)
Cafe d'Or243-275
Jacobs Gold81-119
Jacobs Krönung58-275
Kawa Inka178-184
MK Cafe Feelings25-115
MK Cafe Premium58-119
Mocca Fix-Woseba76-92
Prima Finezja51-118
Tchibo Family78-112

Nie mam jak widać zbyt dobrych wiadomości dla miłośników ciepłych napojów – bo jak udowadniają badania to właśnie one stanowią główne źródło szczawianów w diecie przeciętnego Polaka. Za to polecam im wody magnezowo-wapniowe, bowiem w tym zestawieniu wapń wchłania się naprawdę skutecznie i stanowią one idealny produkt dla osób z kamicą szczawianowo-wapniową.

Obrazek: dream designs / FreeDigitalPhotos.net

23 komentarze

  • cbr

    Bardzo dziękuję za Pani opracowania, fantastyczne źródło wiedzy.

    Mam pytanie: co Pani ma na myśli pisząc „polecam wody magnezowo-wapniowe (…) stanowią one idealny produkt dla osób z kamicą szczawianowo-wapniową” – czy chodzi o wody mineralne takie jak Piwniczanka? Czy to by oznaczało, że można pić też tego typu wody, a nie tylko źródlane?

    • Marta Mikuła-Meyer

      Tak, w przypadku wód magnezowo-wapniowych można wprowadzić do jadłospisu w diecie szczawianowo-wapniowej. Przy czym im więcej magnezu w stosunku do wapnia tym lepiej.

  • reni

    Witam ,chciałam zapytać czy przy kamicy szczawianowo-wapniowej można pic napar z czystka?I czy można pić też Vita Buerlecithin, płyn doustny z apteki?

    • Marta Mikuła-Meyer

      Nie umiem powiedzieć nic na temat płynu z apteki – tutaj producent musiałby się wypowiedzieć. Natomiast jeżeli chodzi o czystek to co prawda nie mam bezpośrednich danych o nim, jednak większość naparów ziołowych stanowi dość duże źródło szczawianów. Gdyby jednak Pani nadal sięgała po czystek to na pewno warto zastosować się do tych zasad parzenia o których pisałam we wpisie http://zasadyzywienia.pl/herbaty-ziola-i-kawa-w-kamicy-szczawianowo-wapniowej.html

  • Piotrdl

    Witam.
    Mam pytanie dotyczące kawy zielonej czyli niepalonej. Gdzieś przeczytałem, że nawet obniża ilość szczawianów w organizmie.
    Proszę o informację czy możną ją pić.

    • Marta Mikuła-Meyer

      Jak widać po zamieszczonych we wpisie tabelach herbata zielona jest dość bogatym źródłem szczawianów. Rzeczywiście niektóre zawarte w zielonej herbacie aktywne związki wykazują pewną tendencję do obniżania szczawianów, ale chwilowo brak danych o tym, że w naparze jest to ilość wystarczająca aby chociaż wyrównać tą ilość co dostarcza sam napar. Ja bym nie ryzykowała. Lepiej sięgnąć po tzw. herbatkę rooibos, bo jest wolna od szczawianów (to po prostu całkiem inna roślina).

  • ABC

    Witam,
    z podanych informacji wynika, że np. napar z lipy mniej mniej szczawianów niż zielona herbata – to w takim razie dlaczego zielona herbata jest zalecana a np. rumianek czy lipa już nie ?

    z poważaniem

    ABC

    • Marta Mikuła-Meyer

      Zielona herbata ma również pewne składniki, które wykazują tendencję do obniżenia szczawianów dlatego uznaje się, że lepiej jest sięgnąć po nią niż po napar z rumianku czy lipy. Niestety nawet te składniki aktywne zielonej herbaty nie są wstanie zredukować ilości szczawianów do akceptowalnej ilości dlatego znacznie lepiej sięgnąć po wodę czy też, jak pisałam po herbatę rooibos.

  • ABC

    i jeszcze jedno :
    w napojach zalecana jest zielona herbat a odradzana czerwona – czy herbatkę rooibos – uznaje się za czerwoną ? i skoro jest pozbawiona szczawianów dlaczego nie ma jej w zalecanych napojach ?
    proszę
    1) w prost napisać jaki napar można pić bez ograniczeń w przypadku kamicy
    2) czy zwykłe badanie moczu wskazuje na rodzaj kamicy – np. jeśli wykazuje obecność szczawianów wapnia ? czy wymagane jest jakieś inne badanie

    • Marta Mikuła-Meyer

      Czerwona, zielona, biała, czarna herbata to w praktyce ten sam krzak, ten sam gatunek rośliny, tylko inaczej przetworzony. Herbata rooibos to całkiem inna roślina, nie można jej zakwalifikować jako herbaty czerwonej. Tak naprawdę z herbatą nie ma wiele wspólnego. I napar z tej rośliny może Pani pić bez ograniczeń.
      Jeżeli chodzi o badanie – diagnostykę zwykle opiera się o badanie moczu. Jeżeli potrzeba jakiś innych badań to decyduje o tym lekarz.

  • Piotrdl

    Dziękuję za informację na temat zielonej herbaty bo też ją piję. Pytałem się jednak o ZIELONĄ KAWĘ. Jeżeli ma Pani jakieś informacje na ten temat, to byłbym wdzięczny.

    • Marta Mikuła-Meyer

      Przepraszam, jakoś umknęło mi, że pyta mnie Pan o zieloną kawę, a nie herbatę. Trudno mi będzie odpowiedzieć, bo o tej kawie czytałam tylko w artykułach poświęconych przemianie metabolicznej. Na pewno jest w niej kwas szczawiowy, bo przecież zielona kawa od czarnej różni się tylko sposobem przygotowania, ale ile go jest – niestety nie wiem. Jak będę coś więcej wiedziała to na pewno uzupełnię wpis.

    • Piotrdl

      Bardzo dziękuję za odpowiedź. Jakby wiedziała Pani coś więcej na ten temat to będę jeszcze raz wdzięczny. Została więc herbata Roibos 🙂

  • abc

    Witam,
    proszę wybaczyć ale to pewna niekonsekwencja – w dwóch tabelach dotyczących szczawianów zielona herbata jest umieszczona przez Panią jako zalecana bez ograniczeń – a tu w komentarza pisze Pani że lepiej nie ryzykować i pić herbatkę rooibos. Podobnie z sokiem z marchwi który jest dopuszczalny 2-3 razy dziennie choć sam marchew jest w tabeli produktów przeciwwskazanych. I ostatni kwestii czy kawa w szklance parzona tak z fusami ( ale nie gotowana jak po turecku ) i zalana w 1/3 mlekiem jest dopuszczalna skoro wapń równoważy/neutralizuje szczawiany i czy podobnie jest z kakaem na mleku.
    z serdecznym pozdrowieniem B.

    • Marta Mikuła-Meyer

      Dotychczas nie znano napoju herbatopodobnego który nie zawierałby szczawianów. W takiej sytuacji miłośnikom tego typu napojów polecano herbatę zieloną (oczywiście nie parzoną długo, ani nie we wrzątku). Ale nauka stale się rozwija i teraz mamy dość łatwo dostępną herbatę rooibos więc lepiej sięgnąć po nią, jest bezpieczniejsza.
      Sok z marchwi jest dopuszczony bo jego skład to w ponad 88% woda, a dopiero resztę stanowią inne składniki (w tym kwas szczawiowy). W marchwi jest go po prostu dużo więcej.
      Jeżeli chodzi o równoważenie szczawianów z kawy i kakao mlekiem to skąd wiedziałby Pan kiedy już się ta niezwykle duża ilość szczawianów zrównoważy – wiele zależy od gatunku, firmy, sposobu parzenia (co widać w tabelach . Lepiej nie ryzykować.

  • abc

    Czy usunięto moje pytanie o marchwi i soku z marchwi ? była na forum – czekałem na odp. i nagle nie ma !?

    • Marta Mikuła-Meyer

      Nie usunięto pytania, po prostu odpowiadam w miarę możliwości. Czasami trzeba poczekać nawet i 2 tygodnie – ale staram się to robić najczęściej jak tylko mogę.

  • Krzysztof

    Witam

    Czy kawa zbożowa typu ,,inka,, jest również źródłem szczawianów?

    Pozdrawiam

    • Marta Mikuła-Meyer

      Tak jak widać w tabeli – w zależności od producenta – w szklance kawy zbożowej typu „Inka” znajduje się od 178 do 184 mg szczawianów.

  • jg2

    Co pani sądzi o proszku zasadowym? Czy wspomaga leczenie kamicy szczawianowej?

    • Marta Mikuła-Meyer

      Ja nie jestem zwolennikiem proszku zasadowego (ani innych obecnie modnych preparatów), uważam że zdecydowanie lepiej sięgnąć po wody lecznicze, trzymać się diety w kamicy szczawianowej, pamiętać o umiarkowanym ruchu (to bardzo niedoceniany, a równie niezbędny co inne, element leczenia).

  • Tomasz

    Jestem bardzo wdzięczny za pracę jaką Pani wkłada w tak kompleksowe opracowanie diety .W moim przypadku to kamica szczawianowo -wapniowa .Korzystam już od dłuższego czasu z Pani wskazówek.Czy spotkała się może Pani z opracowaniami na temat kuracji preparatami aloesowymi.Czy mogę je stosować bez ograniczeń np miąższ aloesowy Będę wdzięczny za odpowiedź

    • Marta Mikuła-Meyer

      Nigdzie nie spotkałam się z rzetelnymi danymi dotyczącymi preparatów aloesowych w kamicy szczawianowej – ani w książkach dietetycznych, ani na szkoleniu na zielarza-fitoterapeutę. I mimo długich poszukiwań nie mogę Panu odpowiedzieć na to jak to będzie wpływało na zdrowie przy tej chorobie. Jeśli coś znajdę, na pewno o tym jeszcze napiszę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *